De Oplossers: Boudewijn de Groot

Boudewijn de Groot is een van de grootste singer-songwriters uit de Nederlandse popgeschiedenis. Zijn liedjes, vaak geschreven in samenwerking met Lennart Nijgh, behoren tot de meest poëtische van de Lage Landen, dus toen ons ter ore kwam dat hij ook graag het Scrypto in de NRC maakt, waren we benieuwd naar zijn oploservaringen. 

Wanneer bent u begonnen met het oplossen van cryptogrammen?

'Ongeveer 55 jaar geleden ben ik begonnen, toen ik in mijn eentje in Dwingeloo woonde, tijdens een periode waarin ik niet toekwam aan het maken van muziek. Na eerdere vergeefse pogingen, maar wel geïntrigeerd door het soort kruiswoordpuzzels, besloot ik er wat serieuzer mee aan de slag te gaan. Ten slotte begon ik beter te begrijpen hoe het werkte en werd ik steeds beter in. Wat dus ook betekende dat ik er meer plezier in kreeg.'

Hoe is het ooit begonnen? Heeft iemand u geïntroduceerd?

'Het was in eerste instantie een solitaire poging, niet omdat ik anderen ermee bezig zag. Ik deed wel gewone kruiswoordpuzzels, maar vond die al snel te gemakkelijk en minder interessant. De omschrijvingen bij crypto’s intrigeerden me, zoals gezegd.'

Hoe maakt u de cryptogrammen?

'Voor het oplossen heb ik geen speciaal ritueel. Tenzij je het beginnen met woorden met de minste letters een ritueel wilt noemen. Maar meestal zitten er wel een paar omschrijvingen bij met voor de hand liggende oplossingen. En na al die jaren kom je ook wel af en toe dezelfde omschrijvingen tegen. De clichés, zal ik maar zeggen.'

Lost u de cryptogrammen alleen op? Of doet u het samen met anderen?

'Meestal doe ik ze alleen. Heel af en toe met een van mijn kleindochters. En tot een aantal jaren geleden vaak met mijn schoonmoeder.'

Vindt u de cryptogrammen te makkelijk? Te moeilijk? Zijn er andere puntjes van kritiek?

'De moeilijkheid verschilt nogal per Scrypto. Soms heb ik het gevoel dat er een leerling op gezet is. Dan ben ik met een kwartiertje klaar. Maar de meeste zijn knap lastig. Toch kan ik in alle onbescheidenheid zeggen dat ik ze vrijwel altijd weet op te lossen. Dat ‘vrijwel’ komt omdat ik zo nu en dan toch de hulp van een woordzoeker-app nodig heb. Maar daarbij moet ik zeggen, dat ik het vermoeden heb dat hetzelfde geldt voor degenen die de Scrypto’s maken. Ik kan me natuurlijk vergissen.'

Is het ontspannend om de Scrypto’s op te lossen? Of geven ze juist stress?

'Het oplossen is een spannend tijdverdrijf en als het iedere week weer lukt, streelt het je ego, want Jelmer maakt het meestal behoorlijk lastig. Toen ik net begon, maakte ik wel eens zelf crypto’s voor mijn toenmalige schoonmoeder (die zelf ook een fervente liefhebber was). Ze zei dat ik daarmee door moest gaan. Ze bedoelde het lief, want toen ik er later een terugvond, bleek het behoorlijk simpel amateurwerk.

Jelmer en ik hadden een gemeenschappelijke vriend (hoewel, van mij meer een kennis). Deze gaf me op een dag een briefje van Jelmer, waarin hij een cryptische omschrijving had gegeven van mijn naam. Zelfs die ben ik helaas vergeten, maar ik vond het een bijzondere eer. Misschien kan Jelmer het zich nog herinneren en dan ook de omschrijving.

Tot slot: een jaar geleden was ik nog geabonneerd op de NRC, maar toen die in drie maanden zo’n tien keer niet werd bezorgd en er ondanks de belofte van de krant kennelijk nooit moeite was gedaan daar iets aan te doen (ze zouden een andere bezorgfirma inschakelen, werd me na vier of vijf keer geen bezorging beloofd), heb ik het abonnement opgezegd. Nu koop ik hem alleen op zaterdag vanwege het Scrypto. Het laatste nieuws en interessante artikelen neem ik dan gelijk mee.'

Nawoord Jelmer:

'Helemaal precies weet ik het niet meer, maar het zal zoiets geweest zijn:

Gedurfd druivennat DE (8+2+5)'